Drewno jest materiałem palnym, ale nie oznacza to, że wykonana z niego konstrukcja nie może spełniać wymagań ochrony przeciwpożarowej. Zachowanie masywnych elementów drewnianych podczas pożaru jest stosunkowo przewidywalne. Drewno zwęgla się od powierzchni, natomiast powstająca warstwa zwęglona ogranicza nagrzewanie głębszej części elementu.
Dzięki znajomości prędkości zwęglania można określić, jaka część przekroju belki lub słupa pozostanie po 30, 60 albo 90 minutach oddziaływania pożaru. Na tej podstawie projektant sprawdza, czy pozostały przekrój zachowa wymaganą nośność.
Skuteczne zabezpieczenie konstrukcji drewnianej przed ogniem nie polega więc wyłącznie na pomalowaniu drewna preparatem ogniochronnym. Ochrona musi wynikać z wymagań obowiązujących dla budynku i konkretnego elementu. Może obejmować odpowiednio dobrany przekrój drewna, obudowę płytami ogniochronnymi, powłoki pęczniejące, impregnację, a także prawidłowe zabezpieczenie połączeń i stalowych łączników.
Jakie przepisy regulują zabezpieczenie konstrukcji drewnianych przed ogniem?
Podstawowym aktem prawnym określającym wymagania pożarowe dla budynków jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tekst jednolity rozporządzenia został ogłoszony w Dz.U. z 2022 r. poz. 1225. Przy stosowaniu przepisów trzeba również uwzględniać późniejsze zmiany rozporządzenia.
Warunki techniczne nie wskazują jednej uniwersalnej metody zabezpieczenia drewna. Określają natomiast wymagany poziom bezpieczeństwa budynku i jego elementów. Sposób osiągnięcia tego poziomu powinien zostać dobrany przez projektanta z uwzględnieniem przeznaczenia obiektu, jego wysokości, liczby kondygnacji oraz kategorii zagrożenia ludzi albo gęstości obciążenia ogniowego.
Zgodnie z § 212 warunków technicznych budynki klasyfikuje się w pięciu klasach odporności pożarowej, oznaczonych literami A, B, C, D oraz E. Klasa A jest najwyższa, natomiast klasa E najniższa. Wymagana klasa odporności pożarowej zależy między innymi od tego, czy budynek jest zaliczony do kategorii ZL, PM lub IN.
Wymagania stawiane poszczególnym elementom budynku zostały określone przede wszystkim w § 216 rozporządzenia. Dla przykładu główna konstrukcja nośna budynku klasy A powinna spełniać wymaganie R 240. W budynku klasy B wymaganie wynosi R 120, w klasie C jest to R 60, a w klasie D R 30. Dla budynku klasy E nie określa się minimalnej klasy nośności ogniowej głównej konstrukcji nośnej.
W przypadku stropów wymagania są szersze, ponieważ element ten zazwyczaj pełni jednocześnie funkcję nośną i oddzielającą. Dla budynku klasy A strop powinien zasadniczo osiągać REI 120, dla klasy B i C REI 60, a dla klasy D REI 30. Wartości te należy każdorazowo odczytywać razem z przypisami, wyjątkami i pozostałymi postanowieniami rozporządzenia.
Najważniejsze normy dotyczące odporności ogniowej drewna
Podstawową normą do projektowania drewnianych elementów konstrukcyjnych w warunkach pożaru jest PN-EN 1995-1-2:2008, Eurokod 5, Projektowanie konstrukcji drewnianych, Część 1-2: Postanowienia ogólne, Projektowanie z uwagi na warunki pożarowe. Normę stosuje się razem z załącznikiem krajowym PN-EN 1995-1-2:2008/NA:2010.
Eurokod 5 opisuje między innymi sposób obliczania zwęglenia drewna, zasady wyznaczania przekroju efektywnego oraz metody sprawdzania nośności elementów podczas pożaru. Zawiera również postanowienia dotyczące konstrukcji zabezpieczonych okładzinami i zachowania połączeń.
Istotna jest także norma PN-EN 13501-1:2019-02, która dotyczy klasyfikacji wyrobów budowlanych w zakresie reakcji na ogień. Na jej podstawie określa się klasy od A1 do F, a także klasy emisji dymu i występowania płonących kropli lub odpadów.
Do klasyfikowania elementów pod względem odporności ogniowej stosowana jest natomiast PN-EN 13501-2:2023-09. Norma obejmuje elementy konstrukcyjne i oddzielające, w tym belki, słupy, ściany, stropy i dachy, a także okładziny oraz systemy zabezpieczeń ogniochronnych. [
Jeżeli analizowany jest wpływ powłoki, natrysku lub okładziny na zachowanie elementu drewnianego podczas pożaru, znaczenie ma również PN-EN 13381-7:2019-07. Norma opisuje metody badań stosowanych do określania wpływu zabezpieczeń ogniochronnych na odporność ogniową elementów drewnianych
Reakcja na ogień i odporność ogniowa to dwa różne parametry
Jednym z najczęstszych błędów podczas doboru zabezpieczeń przeciwpożarowych do drewna jest utożsamianie reakcji na ogień z odpornością ogniową. Parametry te dotyczą innych właściwości i nie powinny być stosowane zamiennie.
Reakcja na ogień określa, w jakim stopniu dany wyrób przyczynia się do powstania oraz rozwoju pożaru. Klasy reakcji na ogień oznaczane są literami od A1 do F. Drewno bez zabezpieczenia najczęściej nie osiąga wysokiej klasy reakcji na ogień, ale odpowiednio dobrana impregnacja albo powłoka może poprawić jego klasyfikację.
Oprócz klasy podstawowej stosuje się oznaczenia dotyczące emisji dymu. Symbole s1, s2 i s3 wskazują ilość oraz szybkość wydzielania dymu. Z kolei oznaczenia d0, d1 i d2 dotyczą powstawania płonących kropli lub odpadów.
Przykładowe oznaczenie B-s1,d0 informuje, że wyrób ma bardzo ograniczony udział w rozwoju pożaru, charakteryzuje się niewielką emisją dymu oraz nie wytwarza płonących kropli i odpadów w zakresie wynikającym z klasyfikacji. Klasyfikacja ta nie oznacza jednak, że wykonana z niego belka ma nośność ogniową R 30 albo R 60. Klasyfikowanie wyrobów budowlanych w zakresie reakcji na ogień odbywa się według PN-EN 13501-1.
Odporność ogniowa odnosi się natomiast do całego elementu budynku. Opisuje czas, przez jaki zachowuje on określone właściwości podczas oddziaływania pożaru standardowego. Podstawowymi kryteriami są R, E oraz I.
Symbol R oznacza nośność ogniową, czyli zdolność elementu do przenoszenia obciążeń. Symbol E odnosi się do szczelności ogniowej, a więc zdolności do ograniczenia przedostawania się płomieni i gorących gazów na drugą stronę przegrody. Symbol I oznacza izolacyjność ogniową, czyli ograniczenie wzrostu temperatury po stronie nienagrzewanej.
Belka drewniana może mieć zatem klasę R 60, natomiast drewniany strop może być sklasyfikowany jako REI 60. W drugim przypadku element przez 60 minut powinien zachować nie tylko nośność, lecz także szczelność oraz izolacyjność ogniową.
Co oznacza NRO w przypadku konstrukcji drewnianych?
NRO oznacza element nierozprzestrzeniający ognia. Określenie to nie jest jednak odpowiednikiem klasy odporności ogniowej R, EI ani REI.
Element może spełniać wymaganie NRO, ale jednocześnie nie zachować wymaganej nośności przez 30 lub 60 minut pożaru. Możliwa jest również sytuacja odwrotna. Masywna belka drewniana może uzyskać obliczeniowo klasę R 60, ale nie spełniać wymagań dotyczących rozprzestrzeniania ognia, jeżeli takie wymagania zostały postawione dla danego zastosowania.
Warunki techniczne wskazują, że elementy budynku wymienione w § 216 powinny być co do zasady nierozprzestrzeniające ognia. Rozporządzenie przewiduje przy tym określone wyjątki i odstępstwa zależne od rodzaju budynku oraz jego przeznaczenia.
NRO, reakcję na ogień oraz odporność ogniową należy więc traktować jako odrębne zagadnienia. Każde z nich powinno zostać potwierdzone w sposób odpowiedni dla zastosowanego wyrobu lub rozwiązania konstrukcyjnego.
Jak zachowuje się konstrukcja drewniana podczas pożaru?
Podczas pożaru powierzchnia drewna ulega rozkładowi termicznemu i stopniowemu zwęgleniu. Warstwa zwęglona praktycznie nie ma zdolności do przenoszenia obciążeń, ale ogranicza przepływ ciepła do wnętrza elementu. Dzięki temu rdzeń masywnej belki albo słupa może przez określony czas zachować stosunkowo niską temperaturę i odpowiednią nośność.
W obliczeniach stosuje się prędkość zwęglania drewna, oznaczaną symbolem β. Eurokod 5 rozróżnia między innymi prędkość zwęglania jednokierunkowego β₀ oraz umowną prędkość zwęglania βn, która uwzględnia dodatkowe efekty występujące między innymi w narożach przekroju.
Dla określonych elementów z drewna iglastego i klejonego warstwowo często spotyka się wartość 0,65 mm/min dla zwęglania jednokierunkowego. W uproszczonych przykładach obejmujących wpływ naroży stosowana jest również umowna prędkość zwęglania wynosząca około 0,70 mm/min. Dokładna wartość musi jednak wynikać z normy i odpowiadać rodzajowi materiału oraz warunkom ekspozycji. Materiały techniczne dotyczące Eurokodu 5 wskazują dla drewna świerkowego tempo zwęglania rzędu 0,7 mm/min.
Czy zwiększenie przekroju drewna może zapewnić odporność ogniową?
Jedną z podstawowych metod zabezpieczenia konstrukcji drewnianej przed ogniem jest zastosowanie odpowiednio dużego przekroju. Projektant zakłada wtedy, że zewnętrzna część elementu ulegnie zwęgleniu, natomiast pozostały rdzeń nadal będzie zdolny do przenoszenia obciążeń.
Rozwiązanie to stosuje się przede wszystkim w przypadku masywnych belek i słupów z drewna litego albo klejonego warstwowo. Jest szczególnie atrakcyjne tam, gdzie drewno ma pozostać widoczne i stanowić element wystroju wnętrza.
Zaletą zwiększenia przekroju jest brak dodatkowej obudowy i możliwość zachowania naturalnego wyglądu konstrukcji. Nie oznacza to jednak, że każdy masywny element automatycznie uzyska R 30 lub R 60. O wyniku decydują również obciążenia, rozpiętość, schemat statyczny, długość wyboczeniowa, liczba powierzchni narażonych na ogień oraz rozwiązanie połączeń.
Ta sama belka może osiągnąć różną klasę nośności ogniowej w zależności od stopnia wykorzystania jej nośności w warunkach normalnych. Im większe obciążenie elementu, tym mniejszy zapas pozostaje po zredukowaniu przekroju w wyniku zwęglenia.
Obudowa konstrukcji płytami ogniochronnymi
Drugą powszechnie stosowaną metodą jest osłonięcie konstrukcji drewnianej płytami ogniochronnymi. W zależności od przebadanego systemu mogą to być płyty gipsowo-kartonowe, gipsowo-włóknowe, cementowe albo inne okładziny o określonych właściwościach.
Obudowa ogranicza nagrzewanie drewna i opóźnia rozpoczęcie zwęglania. Może również zabezpieczać stalowe łączniki, które bez osłony szybko przewodzą ciepło w głąb elementu. Z tego względu systemy płytowe są często stosowane w ścianach i stropach drewnianych wymagających klasy REI 30, REI 60 lub wyższej.
O skuteczności zabezpieczenia nie decyduje jednak sama nazwa płyty. Istotna jest liczba warstw, ich grubość, rodzaj mocowań, rozstaw wkrętów, układ spoin oraz sposób wykonania narożników i połączeń. Duże znaczenie ma również materiał izolacyjny wewnątrz przegrody oraz zabezpieczenie wszelkich przejść instalacyjnych.
Jeżeli klasyfikacja dotyczy dwóch warstw płyt o określonej grubości i konkretnym rozstawie wkrętów, nie można bez dodatkowych podstaw zastąpić tego rozwiązania pojedynczą grubszą płytą. Z punktu widzenia odporności ogniowej będzie to inny układ.
Ważny jest także moment utraty przyczepności lub odpadnięcia okładziny. Po odsłonięciu drewna zostaje ono wystawione na temperaturę rozwiniętego pożaru. W takiej sytuacji tempo zwęglania może być przez pewien czas większe niż w przypadku elementu, który nie był zabezpieczony od początku. Efekt ten powinien zostać uwzględniony w obliczeniach.
Farby pęczniejące do zabezpieczenia drewna
Farby i lakiery pęczniejące tworzą pod wpływem wysokiej temperatury warstwę izolującą. Warstwa ta ogranicza nagrzewanie drewna, opóźnia jego zapłon i może spowalniać rozpoczęcie zwęglania.
Powłoki ogniochronne są chętnie stosowane tam, gdzie konstrukcja ma pozostać widoczna. Przed wyborem produktu należy jednak dokładnie sprawdzić, jakie właściwości zostały potwierdzone w jego dokumentacji.
Niektóre powłoki służą przede wszystkim do poprawy reakcji na ogień powierzchni drewna, na przykład do uzyskania klasy B-s1,d0 w określonym zastosowaniu. Inne systemy mogą mieć potwierdzony wpływ na odporność ogniową elementu konstrukcyjnego. Nie wolno zakładać, że każdy produkt określony przez producenta jako „farba ogniochronna” zapewni belce klasę R 60.
Metody badań pozwalające określić wpływ powłok reaktywnych, natrysków i okładzin na zachowanie drewnianych elementów konstrukcyjnych opisuje PN-EN 13381-7. Badanie może obejmować między innymi zdolność zabezpieczenia do opóźniania wzrostu temperatury oraz pozostania na elemencie podczas pożaru.
Podczas wykonywania zabezpieczenia szczególnie ważne jest osiągnięcie wymaganej grubości suchej warstwy. Liczba naniesionych warstw ma znaczenie drugorzędne. Jeżeli dokumentacja wymaga określonej grubości powłoki, wykonawca powinien wykazać, że parametr ten został osiągnięty na całej zabezpieczanej powierzchni.
Impregnacja ogniochronna konstrukcji drewnianej
Impregnaty ogniochronne są stosowane w celu ograniczenia zapalności drewna oraz rozprzestrzeniania płomienia po jego powierzchni. Preparat może być nanoszony pędzlem, wałkiem, natryskiem albo wprowadzany do drewna metodą przemysłową.
Impregnacja wpływa przede wszystkim na reakcję drewna na ogień. Nie powinna być automatycznie traktowana jako metoda zapewniająca nośność ogniową R 30 lub R 60. Konstrukcja zaimpregnowana nadal wymaga sprawdzenia pod względem utraty przekroju i zachowania nośności podczas pożaru.
Skuteczność impregnacji zależy od wielu czynników. Istotny jest gatunek drewna, jego chłonność i wilgotność, sposób przygotowania powierzchni oraz ilość zastosowanego preparatu. Znaczenie mają również warunki schnięcia, temperatura otoczenia i późniejszy sposób użytkowania elementu.
Jeżeli producent wymaga naniesienia określonej ilości środka na metr kwadratowy, wykonawca powinien wykazać faktyczne zużycie preparatu. Sam zapis w protokole, że drewno zostało pomalowane dwukrotnie, nie potwierdza osiągnięcia wymaganych właściwości.
Należy również sprawdzić, czy zabezpieczenie jest przeznaczone do stosowania wewnątrz, na zewnątrz lub w warunkach podwyższonej wilgotności. Wymywanie preparatu albo jego degradacja podczas eksploatacji może prowadzić do utraty właściwości ogniochronnych.
Dlaczego połączenia konstrukcji drewnianej wymagają osobnego zabezpieczenia?
Połączenia należą do najbardziej newralgicznych miejsc konstrukcji drewnianej. Belka lub słup mogą mieć wystarczający przekrój, a mimo to konstrukcja może utracić nośność wskutek szybkiego zniszczenia węzła.
Szczególnego zabezpieczenia wymagają stalowe blachy węzłowe, śruby, sworznie, wkręty oraz wszelkie odkryte elementy metalowe. Stal szybko się nagrzewa i przewodzi ciepło w głąb drewna. Może to powodować lokalne zwęglenie elementu oraz utratę nośności połączenia.
W praktyce stosuje się między innymi zagłębianie stalowych łączników w przekroju drewna, osłanianie ich drewnianymi zaślepkami albo obudowę całego połączenia płytami ogniochronnymi. Należy również zwrócić uwagę na wręby, kieszenie, oparcia belek oraz połączenia słupów z fundamentami.
Projektowanie pożarowe konstrukcji powinno zatem obejmować nie tylko same belki i słupy, ale również połączenia, podpory, uszczelnienia oraz miejsca przejść instalacyjnych.
Jak dobrać odpowiednie zabezpieczenie przeciwpożarowe drewna?
Doboru zabezpieczenia nie powinno się rozpoczynać od wyboru produktu. Najpierw trzeba ustalić wymagania dla budynku oraz konkretnego elementu konstrukcyjnego.
Projektant powinien określić kategorię zagrożenia ludzi albo rodzaj strefy produkcyjno-magazynowej. Następnie ustala klasę odporności pożarowej budynku i wynikające z niej wymagania dla konstrukcji. Dopiero wtedy można zdecydować, czy element powinien spełniać R 30, R 60, REI 60 albo inną klasę.
Kolejnym krokiem jest określenie stron ekspozycji na ogień. Słup znajdujący się w pomieszczeniu może być narażony na pożar z czterech stron. Belka stropowa ukryta w przegrodzie może być natomiast narażona głównie od dołu. Liczba nagrzewanych powierzchni ma bezpośredni wpływ na tempo zmniejszania się efektywnego przekroju.
Po ustaleniu tych danych można dobrać właściwe rozwiązanie. Może nim być zwiększenie przekroju, zastosowanie obudowy, wykonanie powłoki pęczniejącej albo połączenie kilku metod. Wybrane rozwiązanie powinno posiadać dokumenty odnoszące się do rzeczywistego zastosowania.
Jakie dokumenty należy sprawdzić przed zastosowaniem systemu?
Przed zakupem impregnatu, farby, lakieru albo płyt ogniochronnych należy zapoznać się z dokumentacją wyrobu i całego systemu. Szczególne znaczenie ma deklaracja właściwości użytkowych, krajowa lub europejska ocena techniczna oraz raport albo klasyfikacja ogniowa.
Z dokumentów powinno jednoznacznie wynikać, jakiego podłoża dotyczy klasyfikacja, w jakiej ilości należy zastosować preparat oraz w jakich warunkach można użytkować zabezpieczenie. Dokumentacja powinna również określać wymagane przygotowanie powierzchni, dopuszczalną wilgotność drewna, liczbę warstw albo grubość suchej powłoki.
Klasyfikacji nie wolno dowolnie rozszerzać. Wynik uzyskany dla określonego gatunku i grubości drewna nie musi obejmować płyt OSB, sklejki, drewna pokrytego wcześniej lakierem ani drewna eksploatowanego na zewnątrz. Podobnie system przebadany na jednym rodzaju podłoża nie może być bez dodatkowej oceny stosowany na każdym materiale drewnopochodnym.
Warto także sprawdzić okres trwałości zabezpieczenia oraz zasady jego konserwacji. Powłoki naniesione na widoczne elementy mogą zostać uszkodzone podczas dalszych robót, montażu instalacji lub użytkowania budynku.
Kontrola zabezpieczenia ogniochronnego na budowie
Nawet prawidłowo dobrany system może nie osiągnąć wymaganych parametrów, jeżeli zostanie wykonany niezgodnie z dokumentacją. Z tego względu zabezpieczenie przeciwpożarowe konstrukcji drewnianej powinno być kontrolowane na każdym etapie robót.
Przed rozpoczęciem aplikacji należy sprawdzić stan i wilgotność podłoża. Drewno powinno być czyste, pozbawione kurzu, tłuszczu oraz starych powłok, jeżeli dokumentacja systemu nie dopuszcza ich obecności. Trzeba również skontrolować temperaturę i wilgotność powietrza podczas wykonywania prac.
W przypadku impregnatu należy odnotować powierzchnię robót oraz łączną ilość zużytego środka. Pozwala to obliczyć rzeczywiste zużycie w gramach na metr kwadratowy. W przypadku farby pęczniejącej konieczne jest kontrolowanie grubości warstwy, najlepiej zarówno podczas aplikacji, jak i po jej wyschnięciu.
Kontrola obudowy płytowej powinna obejmować rodzaj i liczbę płyt, przesunięcie spoin, rozstaw wkrętów, wykonanie narożników oraz ciągłość zabezpieczenia wokół instalacji. Szczególnie niebezpieczne są niezabezpieczone otwory oraz przewierty wykonane po zakończeniu montażu obudowy.
Warto również sporządzić dokumentację fotograficzną przed zakryciem konstrukcji. Protokół odbioru powinien wskazywać rodzaj zastosowanego systemu, powierzchnię zabezpieczenia, zużycie materiału, wyniki pomiarów oraz ewentualne miejsca wymagające naprawy.
Najczęstsze błędy przy zabezpieczaniu drewna przed ogniem
Najczęstszym błędem jest wybór preparatu przed ustaleniem wymagań dla konstrukcji. Informacja, że produkt jest „ogniochronny”, nie mówi jeszcze, czy poprawia reakcję na ogień, zapewnia NRO, czy wpływa na klasę odporności ogniowej elementu.
Problemem jest również stosowanie oznaczeń B-s1,d0, NRO i R 60 jako pojęć równoważnych. Każde z nich opisuje inną właściwość. Jeden dokument klasyfikacyjny nie zawsze potwierdza wszystkie wymagane parametry.
Na budowie często pomija się kontrolę faktycznego zużycia preparatu. Zdarza się również nanoszenie zabezpieczenia na mokre, zabrudzone albo wcześniej polakierowane drewno. Tak wykonana warstwa może nie osiągnąć przyczepności i właściwości określonych podczas badań.
Kolejną nieprawidłowością jest brak zabezpieczenia połączeń oraz stalowych łączników. Nawet jeśli drewniany przekrój został poprawnie obliczony, odsłonięta blacha węzłowa może nagrzewać się szybciej i doprowadzić do przedwczesnego zniszczenia węzła.
W przypadku obudów płytowych błędem jest zmiana liczby warstw, grubości płyt albo rozstawu wkrętów bez sprawdzenia zakresu klasyfikacji. Uszkodzenia obudowy powstałe podczas prowadzenia instalacji powinny zostać naprawione zgodnie z rozwiązaniem systemowym, a nie jedynie wypełnione przypadkową masą.
Czy konstrukcja drewniana może osiągnąć R 60?
Konstrukcja drewniana może osiągnąć klasę R 60, o ile zostanie prawidłowo zaprojektowana i wykonana. Wymaganą nośność można uzyskać przez zastosowanie odpowiednio dużego przekroju, zabezpieczenie okładziną albo użycie przebadanego systemu ochronnego.
Nie istnieje jednak jeden uniwersalny przekrój belki zapewniający R 60 w każdych warunkach. Klasa odporności ogniowej zależy od obciążenia, rozpiętości, schematu statycznego, gatunku oraz klasy drewna, liczby stron narażonych na ogień i sposobu rozwiązania połączeń.
Podobnie nie istnieje jedna uniwersalna grubość farby lub impregnatu, która zapewni wszystkim elementom klasę R 60. Grubość i zużycie materiału muszą wynikać z dokumentacji konkretnego systemu oraz jego zakresu zastosowania.
Podsumowanie
Prawidłowe zabezpieczenie konstrukcji drewnianych przed ogniem zaczyna się od ustalenia wymagań, a nie od wyboru farby lub impregnatu. Najpierw należy określić klasę odporności pożarowej budynku oraz wymagania R, E i I dla danego elementu. Następnie projektant powinien sprawdzić zachowanie konstrukcji zgodnie z zasadami Eurokodu 5.
Ochronę można zapewnić przez zwiększenie przekroju drewna, zastosowanie obudowy płytowej, wykonanie powłoki pęczniejącej albo użycie impregnatu poprawiającego reakcję na ogień. W wielu przypadkach najlepszym rozwiązaniem jest połączenie kilku metod.
Nie można przy tym zapominać o węzłach, stalowych łącznikach, stykach oraz przejściach instalacyjnych. Zabezpieczenie musi tworzyć ciągły i zgodny z dokumentacją system.
Drewno może być bezpiecznym materiałem konstrukcyjnym również w budynkach o określonych wymaganiach odporności ogniowej. Warunkiem jest jednak prawidłowy projekt, zastosowanie przebadanych rozwiązań oraz dokładna kontrola wykonania. Samo stwierdzenie, że konstrukcja została „zaimpregnowana ogniochronnie”, nie stanowi potwierdzenia uzyskania klasy R 30, R 60 ani REI 60.